Darmtherapie & fecesdiagnostiek

Als huidtherapeut zie ik dagelijks mensen met tal van huidklachten zoals acne, eczeem, droge huid, en andere huidafwijkingen. De uitwendige therapiemogelijkheden voor huidklachten zijn in de loop der jaren flink uitgebreid en de huidtherapie praktijk kent een scala aan effectieve behandelmogelijkheden. Uit studie en ervaring is het mij als huidtherapeut echter steeds duidelijker geworden dat alleen uitwendige therapie vaak ontoereikend is. Dit komt omdat de oorzaak van de klacht(-en) niet daadwerkelijk wordt aangepakt. Zo ben ik mij verder gaan verdiepen in mogelijke oorzaken van huidklachten en andere fysieke (en vaak ook emotionele) klachten. In 2009 heb ik een opleiding Darmtherapie bij Ortho Linea gevolgd en deze Cum Laude afgesloten. Deze opleiding gaf me meer inzicht om de relatie van de darmen met huidklachten beter te kunnen begrijpen. Met mijn opgedane kennis kan ik nu (huid-) patiënten nog beter begeleiden in herstel van de (huid-) klachten.

De rol van de darm in het immuunsysteem
Gewoonlijk wordt de darm slechts beschouwd als een spijsverteringsbuis, die als taak heeft te zorgen voor de opname van voedsel en uiteindelijk voor de uitscheiding van de onverteerbare voedselresten. Wie aan de darm denkt, brengt daarmee gewoonlijk slechts symptomen in verband als verstoppingen, winderigheid of pijn, respectievelijk aandoeningen zoals maag- en darmzweren, tumoren en hemorroïden. Juist in kringen van medisch specialisten wordt aan de darm nauwelijks een ruimere betekenis toegekend. Een fatale misvatting! De darm is een uiterst gecompliceerd en complex orgaan, waarvan de functie veel meer omvattend is dan de zojuist geschetste afbraak van voedsel. Het is het regelcentrum voor het algehele welbevinden.

Wist u dat 90% van alle bekende menselijke ziekten zijn terug te voeren naar ongezonde darmen? De darmen zijn voor 75% verantwoordelijk voor het immuunsysteem in ons lichaam. Vanuit de dunne darm wordt ook de immuniteit bepaald in onder andere de speekselklieren, luchtwegen, longen, geslachtsdelen en borstklieren.

In de darm wordt het immuunsysteem bepaald door o.a. spijsverteringsenzymen, de slijmlaag, de residente darmbacteriën (vaste bewoners van de darmflora) en specifieke afweer eiwitten. Wanneer een van deze systemen faalt, geeft dat een extra belasting aan de overige onderdelen van dit belangrijke immuunsysteem.
Verstoring van de darmen kan o.a. veroorzaakt worden door het veelvuldig inzetten van antibiotica, verkeerde voeding, een verkeerd voedingspatroon, voedselvergiftiging, darminfecties en/of darmoperaties, belastende medicijnen, straling en laxeermiddelen.

Darm en de relatie met de huid
De meeste huidklachten vinden hun oorsprong in het niet goed functioneren van de darm. Mensen met huidklachten hebben vaak ook andere bijkomende klachten zoals darmproblemen, luchtwegproblemen, hooikoorts, allergie, vermoeidheid en dergelijke. Het is echter niet altijd duidelijk of zij ook darmproblemen hebben, omdat deze niet altijd duidelijk merkbaar zijn. Om huidklachten effectief aan te kunnen pakken bieden wij daarom de mogelijkheid aan om een ontlastingonderzoek te doen bij een erkend laboratorium. Onze praktijk speelt daarna een rol in de uitleg van de uitslag van dit onderzoek, de daarop volgende adviezen en begeleiding in de therapie.

Wanneer heb ik last van mijn darmen?
Het is niet altijd duidelijk merkbaar dat er iets mis is in de darmen. Sommigen merken absoluut geen opvallende darmverstoringen, maar hebben mogelijk wel andere klachten zoals bijvoorbeeld huidklachten, gewrichtsklachten, vermoeidheid, hoofdpijn, hooikoorts en dergelijke.
Opvallende darmklachten kunnen zijn: direct boeren na de maaltijd, opgeblazen gevoel tijdens of na de maaltijd, winderigheid, darmkrampen, borrelende buik, verstopping, diarree, sterk ruikende en/of plakkerige ontlasting.

Het ontlastingonderzoek
Het ontlastingonderzoek ofwel de fecesdiagnostiek geeft een inzicht in het functioneren van de (dikke) darm. Hierbij wordt o.a. gekeken naar:

Vertering
Immuniteit slijmvliezen
Ontstekingsmediatoren
Darmflora (residente en transiënte flora)
Parasieten, schimmels en gisten, storende bacteriën, Helicobacter pylori
Virulente factoren

In aanvullende testen kan verder onderzocht worden naar o.a. allergische reacties, verdere diagnostiek naar ontstekingsreacties, glucose/lactose intolerantie, gal en pancreas.

Hoe gaat een consult en behandeling in z'n werk?
Wanneer u een afspraak maakt voor een consult huid en/of darmtherapie, krijgt u een uitgebreid anamneseformulier (vragenlijst) thuisgestuurd. Aan de hand van deze anamnese zullen we tijdens een eerste consult kijken welk ontlastingonderzoek voor u aangevraagd zal worden. De uitslag zal na het opsturen gemiddeld in 3 weken bij ons binnen komen. Deze uitslag wordt door mij uitgewerkt en later met u besproken. Afhankelijk van deze uitslag en uw klachtenpatroon krijgt u hierna voedingsadviezen en meestal ook aanvullende voedingssupplementen ter verbetering van de darmfunctie. Tevens kan - in overleg met de patiënt - gekozen worden voor aanvullende huidtherapie.

Wordt het ontlastingonderzoek vergoed?
Bij een aantal zorgverzekeraars wordt het basis ontlastingonderzoek vergoed. Het kan wel zijn dat er aanspraak gemaakt zal worden op uw eigen jaarlijkse bijdrage. Bij enkele zorgverzekeraars wordt - om in aanmerking te komen voor vergoeding - de eis gesteld dat de behandelend (huis-)arts deze aanvraag ondertekent. Onze praktijk kan hierover meer informatie geven. Het consult en het uitwerken van het therapieplan met de bijgehorende toelichting zijn voor rekening van de patiënt zelf. Ook de eventuele voedingssupplementen die geadviseerd kunnen worden, zijn voor rekening van de patiënt.

Opbouw darmtherapie
De globale opzet van een darmtherapie is als volgt:

Diagnostiek van de ontlasting
Ontgiften en dieet volgen
Afdoden pathogene stoffen (ziekmakende stoffen zoals schimmels, bacteriën e.d.)
Wederopbouw darmflora met o.a. prebiotica en probiotica

Hoe snel kan een darmflora herstellen?
Het herstellen van een verstoorde darm kost tijd. Wanneer deze licht verstoord is, kan het zijn dat met alleen al het veranderen van de dagelijkse voeding, vermindering van stress en het gebruik van enkele middelen de darmflora in enkele maanden hersteld is. Bij ernstiger verstoorde darmen moet men langere tijd nemen om dit te kunnen herstellen. Een therapie van gemiddeld 6 to 12 maanden is niet ongebruikelijk, soms kan het zelfs nog langer duren voordat de darmen weer stabiel (genoeg) zijn.
Tussentijds kan een herhaling feces onderzoek inzicht geven in de voortgang van de verbetering van de darmen. Afhankelijk van de resultaten zal het therapieplan mogelijk aangepast worden.

Wat kan ik zelf doen aan het verbeteren van mijn darmfunctie?
Het onderzoeken van de ontlasting is een eerste stap in het verkrijgen van inzicht in de werking van de darmen. Aan de hand van de voedingsadviezen,verandering leefstijl, meditatie, stress reductie en inzicht in eigen leven kan de patiënt zelf een grote rol spelen in het verbeteren van het immuunsysteem van o.a. de darmen. Op basis van de uitslag van het ontlastingonderzoek krijgt de patiënt een uitgebreid individueel therapieplan met adviezen over ontgiften (detox), leefstijl, voeding, en darmherstel. Het uiteindelijke herstel hangt dan voor een groot deel af van de rol die de patiënt hierin gaat spelen, ofwel van de intensiteit waarmee de patiënt de adviezen gaat opvolgen. Mijn doel is om de patiënt zelf de kans te geven een grote rol in zijn of haar genezing te spelen.

Wat zijn de resultaten van deze darmtherapie?
Nagenoeg alle patiënten ervaren een verbetering van hun leven wanneer zij de adviezen volgen die ze hebben gekregen. Alleen al het veranderen van het voedingspatroon (en het weglaten van bepaalde voedingsmiddelen) geeft bij de meeste patiënten een duidelijke verbetering van de (huid-) klachten. Ook mensen met darmklachten ervaren vaak opvallend snel een verlichting van deze klachten. De huid zal hier uiteindelijk ook op gaan reageren, bij de een sneller en zichtbaarder dan bij de ander. Eveneens geldt ook hier weer: hoe serieuzer patiënten met de adviezen aan de slag gaan, hoe eerder en duidelijker de positieve resultaten kunnen zijn. Patiënten met langdurige chronische klachten zullen meer geduld moeten hebben om de darmflora goed te herstellen dan patiënten met acute klachten en/of een licht verstoorde darmflora.